Jesienią troć wchodzi w okres tarła, dlatego możliwość jej połowu zależy nie tylko od gatunku, lecz także od rodzaju wody i konkretnego odcinka rzeki. Wyjaśniam, kiedy obowiązuje ochrona troci wędrownej i jeziorowej, jakie wymiary trzeba znać, czym różnią się przepisy śródlądowe od morskich oraz jakie dokumenty należy mieć nad wodą.
Najważniejsze zasady połowu troci w jednym miejscu
- Troć wędrowna na większości wód śródlądowych ma okres ochronny od 1 października do 31 grudnia.
- Troć jeziorowa jest chroniona od 1 września do 31 stycznia.
- Na Wiśle obowiązują dodatkowe ograniczenia dni połowu, nawet poza głównym okresem ochronnym.
- Wymiar ochronny troci wędrownej wynosi w wodach śródlądowych 35 cm, a troci jeziorowej 50 cm.
- Do legalnego połowu śródlądowego potrzebne są zwykle karta wędkarska i zezwolenie użytkownika rybackiego.
Kiedy obowiązuje okres ochronny troci na wodach śródlądowych
Podstawowa odpowiedź jest prosta. Troć wędrowna, oznaczana jako Salmo trutta m. trutta, jest chroniona na większości śródlądowych wód od 1 października do 31 grudnia. W tym czasie nie wolno jej celowo łowić ani zatrzymywać.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku troci jeziorowej. Jej okres ochronny trwa od 1 września do 31 stycznia. To ważne rozróżnienie, bo nazwy bywają używane zamiennie, a przepisy dotyczą dwóch różnych form troci.
| Gatunek lub odcinek wody | Okres ochronny | Dodatkowe ograniczenia |
|---|---|---|
| Troć wędrowna na większości wód | 1 października - 31 grudnia | Poza tym terminem obowiązują przepisy lokalne |
| Wisła i dopływy powyżej zapory we Włocławku | 1 października - 31 grudnia | Poza okresem ochronnym zakaz połowu w czwartki, piątki, soboty i niedziele |
| Wisła od zapory we Włocławku do ujścia | 1 grudnia - koniec lutego | Od 1 marca do 31 sierpnia zakaz połowu w piątki, soboty i niedziele |
| Troć jeziorowa | 1 września - 31 stycznia | Regulamin łowiska może wprowadzać dodatkowe zakazy |
Daty wynikają z przepisów dotyczących ochrony ryb w wodach śródlądowych, ale użytkownik rybacki może wprowadzić dłuższy okres ochronny albo dodatkowe ograniczenia. Nie może natomiast skrócić ochrony wynikającej z przepisów ogólnych. Dlatego przed wyjazdem zawsze sprawdzam regulamin konkretnego łowiska, a nie tylko ogólną tabelę.
Nie pomyl okresu ochronnego z wymiarem ryby
Okres ochronny mówi, kiedy nie wolno łowić danego gatunku. Wymiar ochronny określa natomiast minimalną długość ryby, którą można zatrzymać poza tym okresem. Spełnienie tylko jednego z tych warunków nie wystarcza.
| Gatunek | Wymiar ochronny na wodach śródlądowych | Jak mierzyć |
|---|---|---|
| Troć wędrowna | powyżej 35 cm | Od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej |
| Troć jeziorowa | powyżej 50 cm | Tak samo, od zamkniętego pyska do końca płetwy ogonowej |
| Troć wędrowna w rybołówstwie morskim | powyżej 50 cm | Od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej |
Przykład jest prosty. Troć wędrowna o długości 36 cm może spełniać ogólny wymiar ochronny, ale jeśli została złowiona 15 października na rzece, nadal podlega ochronie sezonowej. W takiej sytuacji rybę trzeba natychmiast wypuścić, a w praktyce najlepiej zakończyć połów w miejscu, w którym regularnie pojawiają się trocie.
Nie zakładałbym też, że metoda „złów i wypuść” automatycznie pozwala łowić w okresie ochronnym. Zakaz dotyczy samego połowu, a nie wyłącznie zabierania ryby. To jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez osoby, które traktują wypuszczenie jako uniwersalne rozwiązanie.
Rzeka, jezioro czy Bałtyk zmienia odpowiedź
Przepisy śródlądowe nie są tym samym co zasady obowiązujące na wodach morskich. Jeśli planujesz jesienny spinning z plaży, falochronu albo łodzi, musisz sprawdzić regulacje dotyczące rybołówstwa rekreacyjnego na morzu.
Na morskich wodach rekreacyjny połów łososia i troci jest objęty okresem ochronnym od 15 września do 15 listopada w pasie wód o szerokości 4 mil morskich od brzegu, czyli około 7,4 km. Wymiar ochronny troci morskiej wynosi 50 cm, a dzienny limit zatrzymanych troci to 2 sztuki.
Połów morski wymaga także wniesienia odpowiedniej opłaty. Dla połowu z brzegu, statku lub innego dopuszczonego urządzenia pływającego przepisy przewidują opłatę 15 zł za tydzień, 25 zł za miesiąc albo 65 zł za 12 miesięcy. Trzeba mieć przy sobie dowód jej uiszczenia i przestrzegać dodatkowych zasad dotyczących między innymi odległości od kąpielisk, sprzętu połowowego i innych wędkarzy.
Na wodach śródlądowych sytuacja wygląda inaczej. Ustawa o rybactwie śródlądowym wymaga co do zasady karty wędkarskiej oraz zezwolenia uprawnionego do rybactwa. Zezwolenie może wydawać PZW, Wody Polskie albo inny użytkownik danego obwodu. Sam fakt posiadania karty nie daje prawa do łowienia na każdej rzece czy jeziorze.
Jak sprawdzić, czy wybrane łowisko jest legalne
Przed wyjazdem robię krótką kontrolę w kilku krokach. Zajmuje kilka minut, a pozwala uniknąć sytuacji, w której wędkarz ma dobre chęci, lecz łowi na podstawie niewłaściwego regulaminu.
- Ustalam rodzaj wody - śródlądowa, morska, park narodowy, rezerwat albo łowisko specjalne.
- Sprawdzam użytkownika rybackiego - PZW, Wody Polskie, gospodarstwo rybackie lub inny podmiot.
- Czytam zezwolenie, zwłaszcza tabelę okresów ochronnych, limitów, wymiarów i zakazów miejscowych.
- Kontroluję dodatkowe strefy - tarliska, obręby ochronne, odcinki „złów i wypuść” oraz zakazy połowu z brzegu lub łodzi.
- Przygotowuję dokumenty - kartę wędkarską, zezwolenie, dowód opłaty i wymagany rejestr połowu.
Na wodach PZW szczególnie istotny jest regulamin właściwego okręgu. Przykładowo w Okręgu PZW w Olsztynie troć ma okres ochronny od 1 października do 31 grudnia, a troć jeziorowa od 1 września do 31 stycznia. Ten przykład dobrze pokazuje, że lokalne przepisy mogą potwierdzać zasady ogólne, ale mogą też wprowadzać dodatkowe ograniczenia na wybranych wodach.
Przydatne jest również sprawdzenie daty rozpoczęcia i zakończenia ochrony w kalendarzu. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada na ustawowo wolny dzień, przepisy przewidują szczególną zasadę skrócenia ochrony, z wyjątkami wskazanymi w rozporządzeniu. W razie wątpliwości bezpieczniej przyjąć dłuższy zakaz i skontaktować się z gospodarzem łowiska.
Co zrobić po przypadkowym złowieniu troci
Jeżeli troć złowi się przypadkowo podczas legalnego połowu innego gatunku, należy ją jak najszybciej i bezpiecznie uwolnić. Najlepiej zwilżyć dłonie, nie kłaść ryby na piasku ani trawie, ograniczyć czas poza wodą i użyć szczypiec lub wypychacza do haczyków.
Gdy ryba jest głęboko zapięta, nie warto szarpać za przynętę. Czasem lepszym rozwiązaniem jest odcięcie przyponu możliwie blisko pyska, szczególnie gdy próba wyjęcia haczyka mogłaby spowodować większe obrażenia. Zdjęcie troci w okresie ochronnym nie powinno być ważniejsze niż jej kondycja.
Jeśli w danym miejscu powtarzają się brania troci, rozsądnie jest zmienić stanowisko albo zakończyć łowienie. Celowe obchodzenie zakazu przez zmianę nazwy gatunku lub deklarowanie wypuszczenia ryby nadal pozostaje naruszeniem przepisów.
Za połów ryb w okresie ochronnym grozi odpowiedzialność za wykroczenie, w tym grzywna nie niższa niż 200 zł. Możliwe są również konsekwencje związane z utratą zezwolenia lub sprzętu, dlatego oszczędność na sprawdzeniu regulaminu zwyczajnie się nie opłaca.
Najbezpieczniejsza zasada na trociowe wyjście
Jeżeli łowisz w rzece albo jeziorze, przyjmij jako punkt wyjścia, że troć wędrowna jest chroniona od 1 października do 31 grudnia, a troć jeziorowa od 1 września do 31 stycznia. Potem sprawdź konkretne zezwolenie, bo to ono może zawierać dodatkowe zakazy, limity lub dłuższe terminy ochronne.
Na Bałtyku użyj osobnych przepisów dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego, opłaty i limitu połowu. Najlepszy nawyk jest prosty: najpierw regulamin i dokumenty, dopiero później przynęta. Dzięki temu jesienne wyjście nad wodę pozostaje przyjemnością, a ochrona ryb nie kończy się tylko na zapisach w tabeli.
